پژوهشكده تحقيقات اسلامى
34
مرورى بر زندگانى فرماندهان اسلام ( فارسى )
اين معنا كه چنين كسى در ميدان نبرد ، بى باكانه به پيش مىتازد و توجّهى به اطراف خود نمىكند و به كارهاى خطرناك دست مىيازد و در مسير هدف از هيچ تهديدى نمىهراسد ، و همه بلاها را به جان مىخرد ، حمزة بن عبدالمطلب از اين دست بود . او در ميدان رزم « مغامر » و « غشمشم » بود . « 1 » از اين رو ، در جنگ احد مىبينيم كه « جبير بن مطعم » به بردهء خود « وحشى » گفت : اگر على يا محمّد و يا حمزه را بكشى ، تو را آزاد خواهم كرد . وحشى گفت : من حمزه را برايت خواهم كشت ، چون او مردى است بىباك و در ميدان جنگ پيش روى خود را نمىبيند . « 2 » رزم حمزه با دو شمشير از ديگر ويژگيهاى اوست . ابن سعد مىگويد : حمزة بن عبدالمطلب در احد با دو شمشير پيش روى رسول خدا ( ص ) مىجنگيد و مىگفت : من شير خدا هستم ، و به پيش مىتاخت و بر مىگشت . « 3 » يكى از برجستهترين القاب حمزه كه نشانگر سلحشورى و رشادت وى در ميدانهاى نبرد است ، « اسداللَّه و اسد رسوله » يعنى شير خدا و رسول بود . رسول خدا ( ص ) پس از شهادت حمزه ، خطاب به عمّهء خود صفيه و دختر خود فاطمه ( س ) فرمود : مژده باد شما را ، اكنون جبرئيل نزد من آمد و به من خبر داد كه در هفت آسمان نوشته شده است : حمزه پسر عبدالمطلب شير خدا و شير رسول خداست . « 4 » همچنين گويند : حمزه روزهاى جمعه و شنبه را روزهدار بود و هنگامى كه در جنگ احد با دشمن روبهرو شد ، روزه بود . « 5 » حمزه پيوسته افتخارى درخشان براى خاندان عصمت و طهارت ( ع ) بود و همهء آن انوار پاك به او مىباليدند ؛ از جمله على ( ع ) در روز شورا به او افتخار كرده ، فرمود : شما را به خدا سوگند مىدهم ، آيا در ميان شما كسى جز من هست كه عمويى مانند حمزه شير خدا و پيامبر و سرور شهيدان داشته باشد ؟ « 6 »
--> ( 1 ) . اعيان الشيعه ، ج 6 ، ص 244 . ( 2 ) . اعيان الشيعه ، ج 6 ، ص 244 ؛ مناقب ابن شهر آشوب ، ج 1 ، ص 192 - 193 ، كتابفروشى مصطفوى قم . ( 3 ) . اعيان الشيعه ، ج 6 ، ص 245 ؛ مستدرك حاكم ، ص 194 ؛ سير اعلام النبلاء ، ذهبى ، ج 1 ، ص 131 ، دار المعارف مصر ( 4 ) . مغازى ، ج 1 ، ص 290 ؛ مستدرك حاكم ، ج 3 ، ص 194 . ( 5 ) . مغازى ، ج 1 ، ص 211 . ( 6 ) . خصال ، صدوق ، ج 1 ، ص 333 .